مجموعه نوشتارها

سه ایراد فضای انتخاباتی موجود

حکایت غریبی است این دوره از انتخابات ریاست جمهوری . وقتی می خواهید دلیل بیاورید برای شرکت در این دوره دلیلتان می شود نماندن احمدی نژاد و زمانی هم که می خواهید از ایرادات این دوره بگویید لاجرم در می یابید از میان سه ایراد دو تایش به سبب حضور ایشان است . از این رو می توان گفت انتخابات این دوره با نام آقای احمدی نژاد گره خورده است و پس لرزه هایی است از چهار سال مدیریت ایشان در راس قوه اجرایی مملکت . همین جا بگویم ایراداتی که در زیر به آنها پرداختم فارغ ایراداتی است که ناشی از ساختار سیاسی ایران و قانون اساسی می باشد . از آن قسم ایرادات آنقدر وجود دارد و آنقدر پیدا است که نیازی به گفتن نیست ، بر همگان آشکار است . آنچه در زیر است ایراداتی است که در این دوره پیش آمده یا پر رنگتر شده است و خاص فضای موجود است :

1 – رای آوری کاندیدا ها : افزایش بیمناکان تمدید دوران ریاست جمهوری رئیس دولت کنونی باعث شده بسیاری دلیل روآور بودن کاندیدایی مشخص را یکی از اصلی ترین دلایل حمایت از کاندیدایی خاص بدانند ، این کار نه تنها حرکتی رو به عقب در فضای سیاسی ایران است بلکه از لحاظ حقوقی بی اعتبار است . طبق قانون اساسی کشور در انتخابات ریاست جمهوری ، پیروزی در دور اول نیازمند کسب اکثریت مطلق آرا ( پنجاه درصد به علاوه یک رای ) است ، حال آنکه در دور دوم اکثریت نسبی آرا ( کاندیدا با رای بیشتر برنده انتخابات است ) کفایت می کند . بر این اساس برای رفتن آقای احمدی نژاد از ساختمان پاستور مخالفان ایشان – مجموع آرای سه کاندیدای دیگر – باید حداقل نیمی از آرا را کسب کنند تا آقای احمدی نژاد یک رای بیش از نیمی را بدست نیاورند . فرقی ندارد این نیمی از آرای کل که مخالفان بدان نیازمندند در میان این سه کاندیدا پخش شود یا در میان سی کاندیدا . از طرفی دیگر و به همین دلیل اجماع در این شرایط نیز کار درستی نیست چون ممکن است باعث ریزش آرا و در نتیجه با توجه به ثابت بودن آرای آقای احمدی نژاد سبب کوچک شدن مخرج این کسر شود ، که حاصل آن ادامه دوران ریاست ایشان است .

ممکن است خوشبینان بگویند که ما می توانیم در دور اول با رسیدن به اجماع و ایستادن در پشت کاندیدای رای آور پیروز شویم . پاسخ من به ایشان این است که اینگونه نیست ، به هر صورت آقای احمدی نژاد چهار سال در این مملکت رئیس جمهور بوده و از طرفی حمایت آشکار مسئولان عالی رتبه نظام را نیز دارد . این تصور که بتوان ایشان را در دور اول شکست داد ، با این دو کاندیدا تصور خامی است .

بدبینان از تقلب در انتخابات می گویند و اینکه قانون انتخابات به آن شکل که در قانون آمده اجرا نمی شود و امکان پایین و بالا کردن آرا وجود دارد . باید در جواب ایشان گفت پس این کمیته صیانت از آرا برای چه بوجود آمده ، هر که می خواهد هر چه بگوید بگوید شما این کمیته را بکار اندازید و در ثانی کاندیدایی که نتواند از حق واضح خود دفاع کند ، شکایت خود را به خدا برد ، چگونه می تواند از حقوق عموم شهروندان دفاع کند .

2 – داشتن مواضع صرفا سلبی : ایرادات و شکست های آقای احمدی نژاد آنقدر زیاد است و آشکار ، که اگر از امروز بخواهیم درباره آن صحبت کنیم ، تا روز سرکار آمدن دولت دهم نیز موضوع برای بحث داریم . این حجم عظیم شکستها در دل بسیاری هوس سلبی حرف زدن را ایجاد کرده است . در زمانه انتخابات ، بخصوص آن هم زمانی که رئیس جمهور موجود در یک طرف این جدال است ، بر شمردن ایرادات موجود و نشان دادن دلایل نفی وضعیت موجود از اصلی ترین مباحث کاندیداهای رقیب است . اما تقلیل مسائل به مواضع سلبی و عدم ارائه برنامه به عنوان سندی برای سنجش کاندیدا ها از ایرادات موجود در پاره ای از کاندیدا هاست .

انتخابات ریاست جمهوری در فضای بسته ایران از آن جمله زمان هاست که می توان با فرا رسیدن آن سطح شعور و بینش عمومی را افزایش داد و به جای بالا بردن بیهوده مطالبات ، مطالبات موجود را عمیق و در عین حالا واضح و مشخص کرد . آگاهان جامعه باید مواضح و برنامه های کاندیدا های موجود را از مسائل کلی و غیر قابل اثبات به مواضح عینی و قابل بررسی تغییر دهند تا بتوان در فرصتی دیگر که به بررسی کارنامه کاندیدای موجود می پردازیم ، متر و معیار مشخصی برای سنجش میزان موفقیت او داشته باشیم .

3 – نقد نکردن : من واقعا نمی دانم در مناظره انتخاباتی که قرار است بین آقای کروبی و موسوی برگزار شود چه چیزی قرار است گفته شود . اگر چه امروز معتقدم پایگاه نظری هواداران این دو کاندیدا متفاوت است و این می تواند دلیلی باشد برای گرایش به یک از این دو . اما عدم نقد و بررسی دیگری در سخنرانی های هر یک از دو طرف به شدت مضحک است . درست است که دو کاندیدا از لحاظ مواضح شخصی بسیار به هم نزدیک هستند ، اما با تلاشی که اطرافیان آقای کروبی انجام داده اند ، امروز این دو ، نماینده دو پایگاه سیاسی متفاوتند . به اعتقاد من نقد کارنامه آقای احمدی نژاد کافی نیست باید به نقد همدیگر هم بپردازند ، لزومی ندارد این نقد به دعوا برسد و گفته شود آنچه در میان سروش و دولت آبادی گفته شد . می توان در محیطی آرام و مدنی به طرح تفاوت های موجود و واقعی پرداخت تا سطح این انتخابات را از انتخاب دو خصوصیت متفاوت اخلاقی به انتخابات دو نگرش متفاوت نسبت به مدیریت کلان کشور افزایش داد .

این سه ایراد آن چیزی است که از سوی بسیاری از اصلاح طلبان افزوده شده و چون هنوز عمیق نشده می توان با آن مقابله کرد . بسیاری انتخابات را بهار آزادی می دانند و بسیاری امیدوارند با ایجاد فضایی مناسب و بحث وتبادل نظر می توان عمق شعور سیاسی جامعه را افزایش داد . این افزایش شعور سیاسی با رجوع به عقلانیت و گریز از احساسی کردن فضا شکل می گیرد ، مسئله ای که در نوع خود یکی از ایرادات این فضاست .

2 خرداد 1388