مجموعه نوشتارها

دولت نهم و اطلس گیتاشناسی

افتاحیه المپیک را بخاطر بیاورید که در آن شبکه های تلویزیونی ، همزمان با رژه ورزشکاران پاره ای از کشور ها - به سبب گمنامی - در کنار تصویر تلویزیونی کره زمین را می چرخانند و نشان می دهند که مثلا این چند نفر مال کدام جزیره در وسط اقیانوس آرام هستند که کل وسعتش به اندازه دریاچه سد کرج خودمان هم نیست و حالا به المپیک آمده اند . ما پیش از کمیته بین المللی المپیک همه اینها کشف کردیم و با آنها در ارتباطیم . به نظر می رسد یکی از وسایل لازم برای بررسی سیاست های خارجی دولت نهم اطلس گیتاشناسی است .

از سفر رئیس جمهور کومور بگیرید که من هنوز نمی دانم مال کدام قاره است – اما به سبب سیاه پوست بودن احتمالا آفریقایست – تا سفر چند روز اخیر نخست وزیر سنت .... به تهران . اما به راستی این سفرها به چه کار می آیند ؟ دولتها در جوامع مترقی دو دلیل برای مراودات سیاسی در سطح سران دارند ، مناسبات اقتصادی و همکاری های استراتژیک . اما در مورد این دولتها به نظر نمی رسد که این دو عامل در این مسئله دخیل باشد . چون اولا مناسبات اقتصادی ما با این کشور به آن میزان پایین است که بعید می دانم از سود آن بتوان حقوق تیم تشریفات ریاست جمهوری که در برابر این سران برنامه اجرا کردند را داد ، بگذریم از پول سوخت هواپیما و هزینه تیم پروازی که رئیس جمهور صرفه جوی ما برای رئیس جمهور کومور فرستاد ، چون در آن کشور هواپیمایی که با آن بتوان رئیس جمهور کومور به تهران آورد ، وجود نداشت . دوما این کشور ها از لحاظ جمعیتی و فاصله شان با ما نمی توانند برطرف کننده نیاز های استراتژیک ما باشند .

پس باید دلیل دیگری را جستجو کرد ، هدف از این ارتباطات نفس ارتباط است . برخوردهای غیر دیپلماتیک رئیس دولت نهم باعث شده هزینه دیدار با او در سطح بین المللی برای سران سایر کشور ها بالا برود و اکنون نه از میان کسانی که در سالهای دولت خاتمی با ایران در سطح سران مراوده داشتند ، بلکه حتی کشور هایی که در سالهای اوج انزوای ایران پذیرای سران ما بودند نیز دیگر کسی به دیدار با ایشان تمایل نشان نمی دهند . حال ایران مانده است و ونزوئلا و بولیوی و نیکاراگوئه . دولت نهم نیاز دارد به این که بگوید ما با بیست کشور دنیا در سطح سران ارتباط داشتیم و البته در این انزوای خود ساخته ، شنونده باید درک کند که در این بیست کشور کومور و زنگبار و سنت.... نیز وجود دارند .

اما بازگردیم به بحث ابتدایمان که کشور ها به چه دلیل با هم ارتباط برقرار می کنند . واقعیت آن است که کشور های جهان در پی ارتباط های سیاسی منافع خود را تامین می کنند و نیاز های خود را برآورده می سازند . حال سئوال این است که کومور یا سنت .... یا حتی ونزوئلا ، بولیوی یا نیکاراگوئه می توانند نیاز های مارا برآورده سازند . پاسخ همان است که دیروز وزیر راه گفت و از کشور های پیشرفته جهان – که در این مورد مسلما منظور ایلات متحده است – خواست فروش قطعات هواپیما را سیاسی نکنند . نیاز ما نفت نیست که فقط ارتباط با کشور های نفت خیزی آمریکای لاتین آن را حل کند . تکنولوژی است که در دست دولتهای محدودی است . همان ها که با صحبت های نسنجیده خود در سطح بین الملل از خود دور شان کردیم تا امروز بتوانند با کمترین هزینه و کوچکترین تحریمی زندگیمان را فلج کنند ، خطوط هوایمان را ناامن کنند و اکنون بنشانندمان و تهدیدکنند که بنزین ، یعنی شیرازه حمل و نقلمان را مسدود می کنند .

14 اردیبهشت 1388